Completed Buildings | Creative Reuse
IzQ Inovasyon Merkezi
OFİSvesaire
Melis VARKAL | Kurucu Ortak
finalist olmak & motivasyon…
IzQ, ilk günden itibaren başarısına çok inandığımız bir proje. WAF’ın uluslararası mimarlık camiasında çok prestijli bir etkinlik olması ve IzQ gibi yeniden işlevlendirilmiş bir kamu yapısının kente kazandırdığı yeni kamusallık ile WAF jürisinin ilgisini çekebileceğini düşündük.
öne çıkanlar…
Jüri oturumlarında öne çıkan konular çoğunlukla projelerin bağlam ve başlık ile kurduğu ilişkilerdi diyebiliriz.
Dünyada birçok yerde şubeleri olan uluslararası ofislerin de sunum yaptığı ortamda bağlam üzerine süren tartışmaları çok ilginç bulduk.
hazırlık…
IzQ’yu Türkiye’de farklı şehirlerde defalarca sunmuştuk, ancak Türkiye’den uzakta, İzmir ile ilgili muhtemelen hiçbir fikri olmayan bir gruba anlatmak zorlu bir süreç olacaktı.
Sunduğumuz projenin ana yaklaşımlarından birisi yapının kent ile kurduğu ilişki olduğundan öncelikle kenti ve bu kentin mevcutta deniz ile kurduğu ilişkiyi anlatmamız gerekiyordu.
Verilen süre koca bir projeyi anlatmak için kısa, dolayısıyla süreyi nasıl değerlendirdiğiniz çok önemli.
Sanırım bu sürenin dağılımını bir miktar daha farklılaştırıp, projenin bulunduğu yer ile kurduğu ilişkiye ayırdığımız kısmı arttırabilirdik.
dikkat çeken projeler & sunumlar…
Emre Arolat’ın Yumuktepe Arkeolojik Alanı sunumu ile Saota’nın Meru projesi sunumları en keyifle izlediğimiz sunumlardı. Saota, Kenya’daki projesinde mevcut bağlamı o kadar yalın ve iyi tarifledi ki; anlatımından çok ilham aldık.
Yumuktepe Arkeolojik Alanı ise gelecek projeler kategorisinde olmasına rağmen sunumları ışık, gölge, deneyim çevresinde planlanmıştı ve Emre Arolat ekibi çok iyi araçlar kullanarak izleyici ile paylaştılar. İzmir’e döndüğümüzde ekip arkadaşlarımızla da heyecanla paylaştığımız projeler bunlar oldu.
WAF hakkında…
WAF 2024 Singapur’da düzenlendiğinden, etkinlikte Asya’daki ofislerin yoğunluğunu görebiliyordunuz ve bu bizim için çok keyifliydi. Daha önce hiç denk gelmediğimiz ya da sadece ismen bildiğimiz ofislerin sunumlarını dinleme, bu ofislerle tanışma olanağı bulduk. Bununla birlikte genel atmosferden WAF’ın egoların çatışmadığı, çok katılımcı bir etkinlik olduğunu düşündük. Tüm finalistlerin (ne kadar büyük bir ofis olmalarından bağımsız) eşit bir şekilde orada olmayı istemiş olmaları, jürinin kim olduğundan bağımsız projeyi tartışmaya açmış olmaları çok güzeldi.
Bir sohbette denk geldiğimiz bir jüri WAF’ın bir yarışma değil, bir festival ortamı hedeflediğinden bahsetmişti. Tam da bunu gerçekleştirdiğini ve kısa süreliğine de olsa içinde bulunma fırsatı elde ettiğimiz ilham verici mimarlık ortamı ile mimarlık için daha da heveslendiğimizi söylememiz mümkün.
WAF 2025 & Miami…
WAF’ın mimarlık ofisleri arasında demokratik bir iletişim platformu önerdiğini ve bu yönüyle önemli bir işlev üstlendiğini düşünüyoruz. Aynı zamanda, düzenlendiği coğrafyanın özgün mimarlık ortamına ait küçük ölçekli ancak etkili ofislerle tanışma fırsatı sunması da festivali değerli kılıyor.
Singapur’da düzenlenen WAF sırasında, daha önce işleriyle kesişmediğimiz, ancak tanımaktan büyük mutluluk duyduğumuz Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya’da yer alan ofislerle tanışma olanağı bulduk. Benzer şekilde, Miami’de gerçekleştirilecek bir WAF’ın, bu kez Miami’ye yakın Güney Amerika ülkelerine dair ilginç ve ilham verici bir bağlam sunabileceğini düşünüyoruz.
WAF’ın gelişimi & ilerlemesi…
WAF sürecine çok hakim olduğumuzu söylemek zor, zira bu yıl ilk kez katılımcı olarak yer aldık.
Önceki yıllarda izleyici olarak takip ettiğimiz WAF’ın sunduğu dijital arşivi oldukça değerli buluyoruz. Etkinlik açısından değerlendirdiğimizde, her şeyin planlı ve sistemli bir şekilde ilerlemesi, katılımcılar için oldukça verimli bir deneyim sunuyor.
Bununla birlikte, sınırlı bir zamanda çok sayıda etkinlik ve sunumun aynı anda gerçekleşmesi, takip açısından zorluk yaratabilecek bir durum olmasına rağmen WAF, bu yoğunluğu başarılı bir şekilde yönetmiş. Ancak, kategorilerin tanımlarının net olmaması, bazı projelerin birden fazla kategoride yer alması gibi durumlar, değerlendirme süreçlerinde bir karmaşa yaratabiliyor. Özellikle retrofit ve re-use gibi kategorilerin alt başlıklarını ayırt etmek zor. Kategori seçimlerinin katılımcılara bırakılması da bu karışıklığı artırıyor olabilir. Bu alanda bir sadeleşme veya daha net bir ayrım yapılması, değerlendirme süreçlerini daha şeffaf ve anlaşılır kılabilir.
Completed Buildings | Creative Reuse
IzQ Inovasyon Merkezi
1986 yılında İzmir Ticaret Odası’nın idari ihtiyaçlarına göre tasarlanıp inşa edilen İZTO binası, kıyı şeridi boyunca İzmir’in kentsel hafızasında ayrı bir yer tutarken, zamanla şehrin ihtiyaçlarına cevap verememiştir. İnovasyon merkezinin tasarımı, bir dizi talep ve senaryo ile yeniden işlevlendirme merceği üzerinden tekrar ele alınmıştır. Mevcut yapının konumu ve taşıyıcı sistemi göz önünde bulundurularak yenilikçi çözümlerle yapının ana fikrini destekleyecek revizyonlar yapılmıştır. Bulunduğu kıyı şeridinde süregelen duvar etkisine karşı bir argüman olarak kentliyi ve kullanıcıyı yapının içine çekmeyi ve kentlinin kıyı ile olan ilişkisini dönüştürmeyi hedefler. Kapsamlı analiz ve hesaplamalar sonucunda, yapı programının daha bütüncül ve kamusal kullanıma dönüştürülmesi için farklı ölçeklerde yapısal ve teknolojik müdahaleler belirlenmiş ve uygulanmıştır.

Mevcut yapının konumu ve taşıyıcı sistemi göz önünde bulundurularak yapılması gereken müdahaleler zor ve sınırlı görülmüş olmasına rağmen, yenilikçi çözümlerle yapının ana fikrini destekleyecek revizyonlar yapılmıştır. Örneğin, sarı dikey dolaşım omurgası, kullanıcı etkileşimini ve birlikte yaşamayı teşvik ederek iletişimi destekler ve güçlendirir. Yapının orjinalinde bulunan ve yapı boyunca yükselen Mehmet Tüzün Kızılcan’a ait seramik duvar panosunun korunduğu tasarımda sirkülasyon hattı adeta bir sergi alanına dönüştürülmüştür.
Denize bakan cephesi ve çatı için alınan kararlar günün farklı saatlerinde farklı deneyimlere fırsat vermektedir. Kordon hattı boyunca bulunan statik yapılardan farklılaşan ve çevresine dinamik olarak uyum sağlayan bir yapıya dönüşen inovasyon merkezi, kinetik cephesi ile dış iklim koşullarına gerektiği gibi cevap verme yeteneğini sağlayarak işlev görmektedir. Tasarımda kinetik bir cephenin, hareketli bir çatının ve zemin katta denize bakan küçük bir amfitiyatro alanın kullanılmasıyla inovasyon merkezinin her katında güneş ışığına, deniz havasına ve nefes kesen manzaralara olanak sağlanmıştır. Bu mimari deneyimlerle hem görsel hem de dokunsal farkındalık vurgulanması hedeflenmiştir.

İnovasyon hem ismiyle hem de kavram olarak sadece buluşu ifade etmiyor, aynı zamanda mekan yaratma yaklaşımını da tanımlıyor. İnovasyon en basit tanımıyla farklı ve yeni fikirlerin geliştirilmesi, uygulanması ve geçerliliğinin test edilmesidir. Bu yapı, yenilikçilik fikrinin tanıtılması, benimsenmesi ve uygulanması yolunda öncü olmayı hedeflemektedir. Bina içinde bir ‘birliktelik’ duygusu yaratmak amacıyla, farklı düzeylerde görsel ve fiziksel geçirgenliğe sahip mekanlar veya ‘mikro habitatlar’ stratejik olarak farklı düzeylerde, kapalı ve yarı açık ‘nişler’ olarak konumlandırılmıştır. Açık plan kurgusuyla farklı kullanıcı deneyimleri ve farklı mekansal ihtiyaçlara ve dönüşümlere izin vermektedir.
Yaşam döngüsünün bu yeni evresinde, özenle düzenlenmiş bir metamorfozun aracılığıyla, IzQ İnovasyon Merkezi, çağdaş mimari programın ihtiyaçlarıyla değişmeye devam etmektedir. Merkez, deniz, kullanıcı ve şehir arasında kurduğu güçlü diyalog ile, ziyaretçilerinin hayatında dönüştürücü bir rol oynuyor. Yeniden işlevlendirme kurgusu, yapıya yeni bir kimlik kazandırmak ile beraber yapıyı yeniden kentle ve kentliyle buluşturmaktadır.
Proje Yeri
İzmir, Türkiye
Proje Ofisi
Ofisvesaire
Proje Koordinatörleri
M. Gökhan Çelikağ & Melis Varkal
Yarışma Ekibi
Melis Varkal, M. Gökhan Çelikağ, Buğra Eser, KeremYeşildağ, Alpay Demirci, Erenus Atilla, Dilşad Kurdak
Proje Uygulama Ekibi
M. Gökhan Çelikağ, Melis Varkal, Mine Acar, Hande Kocabaş, Mehmet Hepaksaz
Uygulama Kontrolü
M. Gökhan Çelikağ, Melis Varkal, Mine Acar
Proje Başlangıç & Bitiş Yılı
2020 & 2021
İnşaat Başlangıç & Bitiş Yılı
2021 & 2022
Toplam İnşaat Alanı
4706 m²
Danışman[lar]
Cephe | Karakalem [Nevin Güney Tok]
Akustik | Sonic Design [Mahmut Sözen]
Aydınlatma | Alp Kahyaoğlu
İşveren
İzmir Ticaret Odası
Yapımcı
Simya Yapı
Statik Projesi
Nu Mühendislik
Mekanik Projesi
Nu Mekanik
Elektrik Projesi
Sekman Mühendislik
İç Mekân Tasarımı
Ofisvesaire
