Mental Design Works
Salih ÇIKMAN | Kurucu Ortak
Farklı kültür ve coğrafyalardan gelen mimarların projelerini incelemek, yerel malzemelerin ve bağlamın mimari üretime etkisini görmek açısından oldukça öğretici. Bu festivalde, mimari düşüncenin salt biçimden çok daha güçlü bir etki yarattığını net bir şekilde gözlemledik.
WAF Hakkında…
Green Mosque projemizi sunmak için Miami’deyiz. Dünya Mimarlık Festivali, farklı deneyimler ve yeni düşüncelerle mimari bakış açımızı genişleten ufuk açıcı bir platform. Kendi kategorimizde 11 proje arasında yer aldık; bu süreçte yarışma sonuçlarından ziyade mesleki etkileşimin çok daha değerli olduğunu deneyimledik.
Mimari Yaklaşım…
Sunumların büyük bir kısmı, tasarım kararlarının neden-sonuç ilişkilerine dayanıyor. Bu durum, mimari yaklaşımların arkasındaki kavramsal zeminin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Kamusal Yapılar (civic) kategorisinde yarışan Green Mosque projemizin uzun ve kapsamlı bir hazırlık süreci oldu; bu süreci WAF formatına uygun, etkili bir anlatıma dönüştürdük. Proje, orman dokusu içinde oldukça kompakt bir alanda yer alıyor. Bu nedenle temel hedefimiz, yapının bağlamıyla kurduğu ilişkiyi ve mekânsal deneyimi doğru aktarmaktı. Jürinin bu atmosferi kavrayabilmesi için sunumu diyagramlar ve kısa animasyonlarla destekleyerek mekânın hissini sade ve güçlü bir dille ifade ettik.
WAF genelinde de biçimden ziyade araştırmanın, kavramsal derinliğin ve fikrin öne çıktığını gördük. Jürinin değerlendirmelerinin de bu eksende şekillenmesi, kendi mimari pratiğimizle örtüşen değerli bir paylaşımdı.
WAF 2025 & Miami…
Miami’de olmak başlı başına benzersiz bir deneyimdi. Şehir merkezinde çok farklı bir yaşam biçimi, farklı bir mimari yaklaşım, farklı bir kültür ve farklı bir iklim var.
Burada doğanın içinde, sahil kenarında yürümek çok keyifli. Sokaklardaki oturma alanlarının kalitesi ve her yerin canlılığı etkileyici. Kentin temizliği ve sokak–meydan düzeninin sahile bağlantı kuracak şekilde şekillenmesi, insanların sosyalleşme alanlarını güçlendiriyor.
Miami Beach tarafındaki yapıların daha sade ve nötr kalmasına karşın şehir merkezinde iklimin ve yaşam biçiminin daha yoğun hissedildiğini gördüm. Sokakların insanların hareketini kolaylaştıracak şekilde tasarlanmış olması yaşamı daha keyifli kılıyor.
Festivalde gördüğüm projelerde, doğayla kurulan ilişkinin ve bağlamın ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya çıktı. Jürinin bu değerlere önem verdiğini görmek, projemizin yaklaşımıyla uyumluydu. Burada hissettiğim şey, mimarlığın sınırlarının aslında olmadığı; özgürlüğün mimariyle birlikte nasıl şekillendiği oldu.
Festivaldeki, biçimlerin düşüncenin önüne geçmediği; düşüncenin, doğanın, insanın ve yerin belirleyici olduğu yaklaşımı, bizim için ilham verici bir tecrübe oldu.
Gelecekte projelerimizde duygu, bağlam, insan–mekân ilişkisi ve deneyimsel yaklaşımın daha cesur ve daha güçlü yer alması gerektiğini görüyorum. Bu deneyimlerin her yıl büyüyerek Türkiye’deki mimarların da dünya sahnesinde daha fazla yer almasına katkı sağlayacağına inanıyorum.
Green Mosque projesinin The Plan Awards’da Public Space kategorisinde büyük ödül alması ve ardından WAF’ta finalist olması, doğru yönde ilerlediğimizi gösteriyor. Ekibimize, çözüm ortaklarımıza ve bize destek olanlara teşekkür ediyorum. Mental Design Works olarak bu hikâyeyi büyütmeye devam edeceğiz.
WAF Future Project | Civic
Bolu Green Mosque

Bolu kent merkezinin yaklaşık 13 kilometre batısında, yüzyıllık ağaçlarla çevrili bir orman alanında konumlanan Green Mosque, orman dokusu içinde yükselen bir tepe üzerinde yer alıyor. Proje, yapının yerleşimini mevcut topografya ve doğal çevreyle kurduğu ilişki üzerinden geliştiriyor.
Yapının mimari kurgusunda ters kubbe biçimindeki çatı formu belirleyici bir öğe olarak kullanılıyor. Bu form, ibadet mekânında zemin altı ve zemin üstü arasındaki ilişkiyi tanımlarken; proje açıklamasında ışık ve gölge, yer ve gökyüzü gibi karşıtlıklar üzerinden tarif edilen mekânsal yaklaşımın da temelini oluşturuyor.

Projede doğal malzeme kullanımına dayalı sade bir malzeme yaklaşımı benimseniyor. Yapının kütle, yüzey ve mekân kararları, çevredeki orman dokusuyla birlikte ele alınıyor; ibadet alanının doğal çevreyle görsel ve mekânsal ilişkisini sürdürmesi hedefleniyor.
Ormanın yatay dokusu içinde düşey bir eleman olarak tasarlanan prizmatik beton minare, caminin çevreden algılanmasını sağlayan bir referans noktası oluşturuyor. Minare, özellikle orman içindeki yaklaşım güzergâhında yapının konumunu tanımlayan yönlendirici bir öğe olarak çalışıyor.
Ana yapıya eşlik eden geniş ön avlu, uygun hava koşullarında açık havada ibadet edilebilmesine olanak sağlıyor. Böylece kapalı ibadet mekânı ile çevresindeki orman alanı arasında doğrudan bir kullanım ilişkisi kuruluyor.

Alan
2.000 m²
Tür
Dini Yapı
Durum
Konsept
Proje Ekibi
Salih Çıkman, Orhan Aydilek, Cansu Aydilek
Fotoğraflar
Mental Design Works