Dünya Mimarlık Günü

David Turnbull – Avci Architects

Kintele Congress Centre and Resort Hotel, Kintele, Congo © Emre Dörter

Mimarlar gerçeklikle çalışır. Daha iyi bir gelecek hayal edebilirler, ancak mimari uygulamalar ve inşaat sektörü, dünyadaki gerçek nasılsa öyle çalışır. İşin zor kısmı ise bu gerçeği görmeyi öğrenmek.

David Turnbull

İki yıl öncesine kadar birbirimize sarılırdık. Hatırlar mısınız? Öpüşürdük, iki ya da üç kez yanaktan öperdik, belki daha fazla kez el öperdik, öpücük atardık… Bunlar, uzun bir geçmişe dayanan davranış kuralları, gelenek ve göreneklerin kontrol ettiği samimiyet, dostluk, saygı, minnettarlık gibi duyguların toplumsal ifadeleriydi. COVID-19 tüm bunları değiştirdi. Sosyal mesafe, maskeler, HES kodları, takip cihazları… yeni kurallar ve yeni gelenekler ilişkilerimizi dönüştürdü. Küresel aşılama programları enfeksiyon oranlarını azalttıkça hayatın hiçbir zaman eski normale dönmeyeceği aşikâr. Gelecek farklı olacak.

Karantinalar ve karantinanın uzun sürdüğü dönemlerde zorunlu hale gelen günlük etkileşim için çevrimiçi araçların yaygın kullanımı, ilişkileri kurtardı. Uzak mesafelerle ayrılmış aileler, birlikte çalışan iş arkadaşları, küresel ve yerel ölçekte iş ortaklıkları… Eş zamanlı ve eş zamansız, spontane veya önceden kaydedilmiş video, kolektiften bireysele kadar her türlü eğitim, sivil, profesyonel veya kişisel sosyal karşılaşmanın aracı haline geldi. Sosyal medya, sivil söylemi ve kamusal alanı yeniden tanımladı. Dünyanın dört bir yanındaki gerçek sokaklar ve meydanlar boşken – örüntü arama algoritmaları, veri toplama, “beğeniler” ve “beğenilmeyenler” tarafından yönlendirilen, kendi kendini örgütleyen çevrim içi topluluklar gelişti- mutluluk, üzüntü, sevgi ve nefret, karşılıklı sevgi veya ortak umutsuzluğun toplu ifadeleriyle güçlendirildi.

COVID’in uzun vadeli etkisinin üstesinden gelmek, sosyal mekânların yeni biçimlerinin icadını tetikleyecek. ‘Google Earth’ aynı görünebilir – şehirlerin, kasabaların ve köylerin ayırt edilebilir arazi kullanımı ve yerleşik form kalıplarına uyacağını gösteren uydu görüntüleri sunar. Ancak yakından bakıldığında, milyarlarca ‘selfie’nin arka planında gizlenen gerçek, geçtiğimiz birkaç aylık geçiş döneminde olduğu gibi farklı olacak. Mimarlar gerçeklikle çalışır. Daha iyi bir gelecek hayal edebilirler, ancak mimari uygulamalar ve inşaat sektörü, dünyadaki gerçek nasılsa öyle çalışır. İşin zor kısmı ise bu gerçeği görmeyi öğrenmek.